De Stad Gent is momenteel bezig met de voorbereiding van de heraanleg van de Korenmarkt, het Emile Braunplein, de Belfortstraat en omgeving, kortweg het stadsvernieuwingsproject KoBra. In het kader hiervan pakt Gent uit met een primeur: een tastbare maquette zal voor iedereen, ook voor personen met een visuele en auditieve handicap in een toekomstig infopunt een beter beeld geven van de vernieuwde stadspleinen.

De Stad Gent plant een heraanleg van haar stadskern. Om de plannen voor iedereen, ook voor personen met een auditieve en visuele handicap, toegankelijk te maken, heeft de Stad Gent samen met Blindenzorg Licht en Liefde de opdracht gegeven aan studenten van Sint-Lucas Architectuur om speciale maquettes en instrumenten te ontwerpen om het project KoBra zicht-, hoor- en tastbaar te maken voor blinden en gehoorgestoorden. Deze opdracht kadert in het internationaal intensief programma ‘Designing in the Dark’ van Sint Lucas, een multisensoriële workshop met medewerking van blinde en slechtziende ervaringsdeskundigen.

In het kader van dit onderzoeksproject moesten ze ook een multisensorieel infocentrum ontwerpen. Op 10 december besliste een vakjury besliste over hun werkstukken. De beste ontwerpen zullen in een duurzaam materiaal worden uitgevoerd.

Universeel design

Voor de heraanleg van de Korenmarkt, het Emile Braunplein, de Belfortstraat en omgeving (project KoBra) mikt de Stad Gent zoveel mogelijk op een ‘Universal Design’, dat wil zeggen dat het historische centrum ook toegankelijk moet zijn voor alle denkbare gebruikers: niet alleen voetgangers en fietsers, maar ook mensen met rolstoelen en kinderwagens en blinden en slechtzienden.

Drie soorten maquettes

Sint-Lucas Architectuur, onder leiding van prof. dr. Marc Dujardin en Tomas Ooms, gaf 60 van zijn internationale studenten de opdracht om in het kader van het Europese programma ‘Designing in the Dark’ (ontwerpen in het donker) drie soorten (vooral tactiele) maquettes te ontwerpen. Tactiele maquettes zijn (be)tastbare schaalmodellen waarop blinden en slechtzienden kunnen voelen en lezen hoe een ontwerp er zal uitzien.

Op suggestie van de Stad Gent en Blindenzorg Licht en Liefde werd het werkterrein voor de 6 teams project KoBra (heraanleg Korenmarkt, Emile Braunplein, Belfortstraat en omgeving). Eerder al hadden belangengroepen naar aanleiding van de tentoonstelling over project KoBra gewezen op het belang van een voor iedereen toegankelijke binnenstad.

De studenten van Sint-Lucas Architectuur moesten ook nog een volumemaquette en een oriëntatiemaquette ontwerpen. Een oriëntatiemaquette toont hoe een persoon met een visuele beperking de gebouwde ruimte ervaart en memoriseert. Voorts moesten de teams nadenken over audiovisuele oplossingen. Voor de technische uitvoering hiervan werkten ze samen met Aaltra bvba, die zich specialiseert in nieuwe interactieve media.

Internationaal teamwerk

Voor project KoBra ontwikkelden 6 teams van telkens 10 studenten, samen met Blindenzorg Licht en Liefde en de Dienst Sociale Voorzieningen en Gehandicapten van de Stad Gent, oplossingen die het project tast-, hoor- en zichtbaar moeten maken.

Onder de studenten van Sint-Lucas zitten ook veel buitenlanders (onder meer uit Italië, Spanje, Portugal, Zweden, Polen, Tsjechië, Slovakije, Japan, Nederland, Schotland, Frankrijk, Iran, China en Turkije), wat zorgde voor een creatieve dynamiek in het project.

Paul Robbrecht van het ontwerpteam voor project KoBra (tijdelijke vereniging Robbrecht-Daem architecten, Marie-José Van Hee, Wirtz International, Bas-Dirk Jaspaert, Dirk Boydens, Marianne France) gaf een toelichting bij de plannen en stelde materiaal van het winnende KoBra-wedstrijdontwerp ter beschikking.

Vakjury

Woensdag 10 december beoordeelde een vakjury de maquettes en het gehalte aan ‘universal design’ voor project KoBra. De vakjury bestond uit de organisatoren (Sint-Lucas Architectuur) en gastdocenten, ervaringsdeskundigen en vertegenwoordigers van de Stad Gent.

Alle maquettes (volumemaquettes, 3D-plannen met audio-ondersteuning en abstracte oriëntatiemaquettes) werden door Blindenzorg Licht en Liefde goedgekeurd en dus allemaal geselecteerd als output voor de Stad Gent. De ontwerpopdracht voor een infopaviljoen met 'black box' (simulatielab) van Blindenzorg Licht en Liefde, werd uitgevoerd door de 6 ontwerpteams.

De meeste maquettes zijn van hoge kwaliteit, zodat ze eigenlijk meteen kunnen worden tentoongesteld. De knapste ontwerpen zal de Stad Gent in een duurzaam materiaal laten uitvoeren.

Primeur

Nieuw: Dit project is op verschillende manieren vernieuwend: het feit dat toekomstige stadsbeelden voor iedereen toegankelijk worden gemaakt is nieuw. Daarnaast is de manier waarop dit toegankelijkheidsproject tot stand komt ook nieuw: Stad Gent werkt hiervoor nauw samen met de academici van Sint-Lucas Architectuur die de maquettes ontwerpen, en met ervaringsdeskundigen die hun advies geven. Gent vindt het ook belangrijk dat dit stadsvernieuwingsproject vóór de uitvoering van de werken voor de nieuwe centrumpleinen, getest en bijgestuurd kan worden op het niveau van toegankelijkheid.

Informatie

• Dienst Sociale Voorzieningen en Gehandicapten, Jo Vanderkimpen, Woodrow Wilsonplein 1, 9000 Gent, tel. 09 266 76 28, fax 09 266 76 69, e-mail jo.vanderkimpen@gent.be
•  Projectcommunicator KoBra, Wannes Haghebaert Departement Stafdiensten, Dienst Stedelijke Vernieuwing en Gebiedsgerichte Werking, Onderstraat 20, 9000 Gent, tel. 09 266 82 33, fax 09 266 82 59, e-mail kobra@gent.be, website www.gent.be/kobra
• Blindenzorg Licht en Liefde vzw, Rieke Jacobs (Zicht op Cultuur), Maagdestraat 14, 9000 Gent, gsm 0475 67 02 68, e-mail zoc@blindenzorglichtenliefde.be, website www.blindenzorglichtenliefde.be
• Hogeschool voor Wetenschap en Kunst, Departement Sint-Lucas Architectuur Brussel/Gent, prof. dr. Marc Dujardin, Hoogstraat 51, 9000 Gent, e-mail marc.dujardin@architectuur.sintlucas.wenk.be
• Aaltra bvba, Pieter-Paulus Vertongen, Muinklaan 43, 9000 Gent, gsm 0479 51 66 53, e-mail pieter@aaltra.eu, website www.aaltra.eu
  

Bevoegd:

Martine De Regge
Schepen schepen van Openbare Werken en Mobiliteit
Stadhuis Botermarkt 1
9000 Gent
Tel.: 09 266 51 60
Fax: 09 266 51 79
E-mail: schepen.deregge@gent.be

Tom Balthazar
Schepen van Milieu, Stadsontwikkeling en Wonen
Stadhuis Botermarkt 1
9000 Gent
Tel.: 09 266 50 30
Fax :09 266 50 49
E-mail: schepen.balthazar@gent.be