Wandel virtueel door de binnenstad of dien binnenkort een bouwaanvraag in 3D in

Vanaf nu kan het publiek Gent ook virtueel bezoeken. In de hybride 3D-cave ‘D.I.R.I.-Gent’ (Digitaal, Interactief, Ruimtelijk, Informatief Gent) wandel of zweef je doorheen 14 km² binnenstad.

Dat kan voortaan elke eerste maandag van de maand (na afspraak via Gentinfo) in het stedelijk Administratief Centrum Portus aan de Keizer Karelstraat 1.

Ook architecten en bouwpromotoren zijn meer dan welkom om dit 3D-model te hanteren voor hun bouwprojecten.

‘Gent in 3D’ wordt deels betaald door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en loopt nog tot het voorjaar van 2011. De bevolking en professionele doelgroepen zullen geregeld worden geïnformeerd.

‘Gent 3D’: project met Europese scope en middelen

Sinds 1 april 2009 financiert Europa gedurende twee jaar 40% van het Gentse 3D-project. De Stad Gent beschikt tot en met maart 2011 over in totaal 794.600 euro, waarvan 317.840 euro uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO). Daarnaast is er ook een tegemoetkoming van het Vlaams Stedenfonds en het Federaal Grootstedenbeleid. Dit budget is er gekomen, omdat Gent al meer dan tien jaar koploper is in Vlaanderen in het gebruik van 3D-modellen voor stadsprojecten. De ambitie om driedimensionale digitale bouwaanvragen in te schakelen voor het actueel houden van die 3D-kaart interesseert ook het Europese niveau. En net daarom vloeit een deel van het Europese innovatiebudget naar Gent.

Januari 2010: Gentse binnenstad in 3D beschikbaar

De eerste experimenten met 3D-tekeningen en ontwerpen in de stadsdiensten dateren al van twintig jaar geleden. Bij de plannen voor stadsvernieuwing in de Sas- en Bassijnwijk werden al in 1988 3D-tekeningen gemaakt. Vanaf 1997 werd 3D-visualisatie optimaal ingezet, onder meer voor het verkeersvrij maken en de volledige herinrichting van de Vlaanderenstraat, het project Nederschelde, De Bijloke en De Oude Dokken.

Vanaf januari 2010 is ook de Gentse binnenstad in 3D beschikbaar. Het gaat meer specifiek om een oppervlakte van 14 km², die in 3D vertaald werd tot op een detailniveau waarbij gevels en dakstructuren duidelijk zichtbaar zijn. Voor sommige deelprojecten, zoals de Nederschelde, Oude dokken, Sint-Pietersstation, Bijloke en Kobra-Emile Braunplein, zijn ook de geveltexturen of gevelmorfologie uitgewerkt.

Dit 3D-model is nu te zien in D.I.R.I.-Gent.

D.I.R.I.-Gent: een hybride, multitoepasbare 3D-C.A.V.E.

Via het digitaal 3D-model is het mogelijk om mensen een virtuele wandeling te laten maken over pleinen die nog moeten (her)aangelegd worden. Een van de meest spectaculaire vormen om dit te doen is via de 3D-C.A.V.E. (Computer Aided Virtual Environment) die al op verschillende momenten in Gent getoond en gebruikt werd.

Vanaf januari 2010 is deze 3D-C.A.V.E. toegankelijk voor het grote publiek in het nieuwe Administratief Centrum Portus, AC Portus, Keizer Karelstraat 1, 9000 Gent. Dit kan enkel na afspraak. De 3D-C.A.V.E. voor Gent wordt D.I.R.I.-Gent genoemd: Digitaal, Interactief, Ruimtelijk, Informatief Gent. Het is meteen een Belgische primeur omdat de 3D-cave in zijn hybride versie drie gebruikstoepassingen mogelijk maakt.

Dit zijn de drie gebruikstoepassingen:

• Een kubus van 3,2 meter bij 3,2 meter bestaat uit 3 wanden waarop via retroprojectie het 3D-model wordt getoond. Als je midden in die digitale ruimte gaat staan, kun je met een joystick rondvliegen in het 3D-model van de stad Gent.
• Wanneer je de twee zijkanten van deze mensenhoge digitale doos 45° openklapt, kun je met 10 tot 15 mensen rond een tafel in het 3D-model vergaderen. Zo kun je projecten evalueren alsof het project in werkelijkheid al gebouwd is. Deze toepassing zal vooral door stadsdiensten en het beleid gebruikt worden, al dan niet in bespreking met de ontwerpers van de nieuwe projectontwikkeling.
• Tot slot kunnen de twee zijwanden van de digitale doos ook volledig worden opengeklapt, zodat een videowall van 9,6 meter bij 3,20 meter ontstaat. De opstelling van deze 3D-ruimte in een grote zaal van AC Portus laat dan toe om 200 mensen te informeren in een infosessie, ook gebruikmakende van interactieve 3D-modellen.

3D-maquettes

Het 3D-team, bestaande uit vier ambtenaren van de Stad Gent, zal de 3D-maquette van de stad Gent verder, in verschillende detailniveaus, vervolledigen. Er komen extra toepassingen en eventuele spin-off mogelijkheden.

Zo wordt een interactieve website, waarbij je van thuis uit kunt rondsurfen in het 3D-Gent, voorbereid (beschikbaar zomer 2010). Dat zal een grote meerwaarde betekenen in de communicatie en samenspraak over nieuwe projecten in Gent. Maar op sommige plaatsen zul je ook virtueel kunnen rondkuieren in stukjes van Gent zoals ze er bijvoorbeeld honderd jaar geleden uitzagen. Ook interieurs van belangrijke historische gebouwen zullen worden ingescand.

Het 3D-model van de Gentse binnenstad zal in de loop van 2010 worden omgetoverd tot een tastbare maquette van de stad op een schaal 1/1.000. Dit gebeurt via de rapid prototyping techniek door een 3D-printer die van het 3D-model een gewone maquette afleidt, niet door met inkt te printen, maar met een soort hars dat laagje op laagje wordt verhard tot een tastbare totaalmaquette.

3D-scanner scant gebouwen en archeologische opgravingen

De inzet van een 3D-scanner bij opgravingen laat nieuwe toepassingen toe bij de reconstructie van verdwenen sites. De Stad Gent kocht daarom met EFRO-middelen een terrestrische 3D-scanner. Vanaf februari 2010 zal die ingezet worden om structureel alle details van gebouwen, straten en pleinen in de stad van op openbaar domein in te scannen. Deze informatie zal gebruikt worden om het 3D-model van de stad Gent te verfijnen. Voor publieke gebouwen zullen ook op deze manier de interieurs in beeld gebracht worden. Sommige resultaten hiervan zullen ook op internet toegankelijk zijn.

De 3D-scanner van de Stad Gent kan nog op diverse, andere manieren nuttig gebruikt worden. Bijvoorbeeld voor het inscannen van archeologische opgravingen. Ook voor ‘As-built plannen’ kunnen 3D-scans nuttig zijn, met name voor de controle op de uitvoering van werken conform het goedgekeurde plan.

3D bouwprojecten

Architecten, landschapsarchitecten en ingenieurs zullen vooraf in het stedelijk 3D-model hun ontwerp digitaal kunnen inpassen. Op die manier kunnen besprekingen met een klant of gemeentelijke opdrachtgever gebeuren aan de hand van die gecombineerde 3D-beelden. De Stad Gent zal hiervoor de 3D-C.A.V.E. ter beschikking stellen. Vooraleer een project gebouwd wordt, zul je er virtueel kunnen in rondstappen op ware grootte.

Er bestaat in Vlaanderen en een eind daarbuiten nog geen gemeente waar een digitale bouwaanvraag in 3D kan worden ingediend. De Stad Gent wil dit mogelijk maken, met behulp van de Vlaamse Administratie, om zo tot een softwareonafhankelijke standaard te komen. Als dat lukt, kan die zelfs Europees worden gepromoot, zodat elke architect op om het even welke geografische plek op dezelfde manier digitale plannen kan uitwisselen, met het behoud van ‘dichterlijke vrijheden’ en creatieve voorstellingswijzen. Ruimtelijke ontwerpers zullen in de loop van het project via geëigende beroepseigen kanalen bij het project worden betrokken.

Communicatie

Vanaf februari 2010 zal D.I.R.I.-Gent, de vaste 3D-C.A.V.E. opstelling, in het nieuwe Administratief Centrum Portus (AC Portus, Keizer Karelstraat 1, 9000 Gent) ter beschikking staan van het grote publiek. Elke 1e maandagavond van de maand kun je er terecht om D.I.R.I.-Gent te bezichtigen en te gebruiken. Zo kun je met een joystick de Gentse binnenstad verkennen in 3D. De toegang is gratis, maar inschrijven is verplicht. Dat doe je via Gentinfo op het nummer 09 210 10 10, van maandag tot en met zaterdag van 8 tot 19 uur.

De interactieve 3D-website zal pas toegankelijk zijn vanaf medio 2010.

Voor deskundigen worden er in de loop van het project enkele workshops en studiedagen georganiseerd. In het voorjaar van 2010 vindt alvast een eerste studiedag voor architecten plaats.

Wie gefascineerd is door de mogelijkheden van Gent in 3D, kan bovendien - gratis - een reeks van een vijftal infoboekjes bestellen. Het eerste boekje zal tegen de zomer 2010 beschikbaar zijn. Dit kan vanaf nu via voorinschrijving, ook bij Gentinfo, tel. 09 210 10 10, van maandag tot en met zaterdag van 8 tot 19 uur.

Oproep aan architecten

Architecten die mee willen experimenteren in een aantal testcases inzake digitale driedimensionele bouwaanvragen, kunnen nu contact opnemen met projectcoördinator via e-mail Mario.Matthys@gent.be. In ruil voor het ter beschikking stellen van 3D-tekeningen zullen zij ook 3D-basisdatasets van de stad kunnen gebruiken. Zij worden ook betrokken bij de besprekingen inzake juridische, procedurele, digitale en organisatorische aspecten van een 3D-bouwaanvraag.

Informatie

• Departement Stafdiensten, Afdeling Beleid, Internationaal en Subsideis (ABIS), Mario Matthys, Projectcoördinator Gent 3D, Keizer Karelstraat 1, 9000 Gent, tel. 09 266 82 64, e-mail mario.matthys@gent.be
• Departement Stafdiensten, Staf, Sarah Desplenter, Projectcommunicator, AC Portus, Keizer Karelstraat 1, 9000 Gent, tel. 09 266 56 27, fax 09 266 56 29, e-mail sarah.desplenter@gent.be

Bevoegd:

Daniël Termont
Burgemeester
Stadhuis Botermarkt 1
9000 Gent
Tel.: 09 266 50 00
Fax: 09 266 50 19
E-mail: burgemeester@gent.be