In 2009 keurde de Gentse gemeenteraad een nieuw lichtplan goed. Dat globaal lichtplan voor de hele stad wil het nachtelijk landschap van Gent versterken, identiteit geven aan de wijken, lichthinder verminderen en het energiegebruik van de openbare verlichting met 20% doen dalen tegen 2020.
Om die energiedoelstelling voor de openbare verlichting te halen, keurde het college van burgemeester en schepenen een specifiek ‘actieplan openbare verlichting’ goed. Dat actieplan is sinds 2010 in werking en de resultaten zijn bijzonder positief te noemen. Er werd met 37,82% van het beschikbare budget al 52,75% van de energiebesparingsdoelstelling bereikt. Er zijn 4.266 lichtpunten vervangen. Het actieplan loopt van 2010 tot 2012.
Uitgangspunten
Het ‘actieplan openbare verlichting’ stelt energiebesparing voorop. De Stad Gent wil die energiebesparing realiseren met een beperkte investeringskost. Concreet betekent dit dat de huidige verlichtingstoestellen maximaal behouden blijven en dat alleen de lampen worden vervangen door een energiezuinige variant, conform de normen in het lichtplan. Enkel waar dat om diverse redenen (technische of economische redenen) niet kan, zullen ook de armaturen samen met de lampen worden vervangen. De locatie van de verlichting en de steunen blijven in principe steeds behouden.
Alle aanpassingen gaan ook gepaard met een vervanging van de voorschakelapparatuur door een elektronische versie (EVSA). Dat laat toe om op langere termijn ook ‘dimming’ toe te passen en ‘s nachts het verbruik nog verder terug te dringen. Dat kan echter pas gerealiseerd worden als ook de netten aangepast zijn en de Europese richtlijnen aangaande ‘dimming’ van kracht zijn.
20.325 lampen vervangen in drie jaar
In eerste instantie kiest het ‘actieplan openbare verlichting’ ervoor om de kwikdamplampen met hoge druk en de natriumdamplampen met een hoog vermogen als eerste te vervangen. De Stad Gent bereikt hiermee een grote energiebesparing en voldoet tegelijk aan de verplichting van Europa om alle kwikdamplampen tegen 2015 te laten verdwijnen. Concreet voor het totale actieplan gaat het over 20.325 lampen die in aanmerking komen voor vervanging op drie jaar tijd (2010-2012). De nieuwe lampen zullen, conform de bepalingen uit het lichtplan, een andere lichtkleur uitstralen. Koud wit licht en ongezellig geel licht worden vervangen door warm wit licht, wat de zichtbaarheid en herkenbaarheid verbetert. Enkel de hoofdverkeerswegen (zoals de stadsring bijvoorbeeld) worden omwille van hun herkenbaarheid in het verkeer blijvend voorzien van geel licht.
Lampvermogen gaat omlaag
In tweede instantie vertrekt het ‘actieplan openbare verlichting’ van het principe dat het lampvermogen steeds met minstens één stap verlaagd wordt, met minimaal 50 watt per lamp. Wanneer de verkeersveiligheid in het gedrang komt of er andere belangrijke omstandigheden meespelen, kan van dat principe worden afgeweken. Het is immers nooit de bedoeling om ‘blind’ naar een lager lichtniveau over te gaan zonder rekening te houden met de externe omstandigheden.
Energiebesparing in cijfers
De Stad Gent wil tegen 2020 het opgestelde vermogen op haar grondgebied met 20% doen dalen. Dat betekent een gewenste daling van 3.685.279 kWh per jaar. Door binnen het ‘actieplan openbare verlichting’ op drie jaar tijd 20.325 lampen te vervangen, zorgt de Stad Gent voor een daling van 3.595.332 kWh per jaar. Daarmee zet ze enorme stappen in de richting van haar eigen doelstelling voor 2020. Qua investeringskost voorziet de Stad Gent een budget van 3.400.000 euro.
Stand van zaken
Momenteel heeft de Stad Gent 4266 lichtpunten vervangen (uitgevoerde dossiers).
De investeringskost daarvoor bedraagt 1.285.878,99 euro en deze investering realiseert een minverbruik van 1.896.714,53 kWh. Dat betekent dat met 37,82% van de beschikbare budgettaire middelen er ongeveer 52,75% van de doelstelling werd gerealiseerd.
Wanneer er rekening gehouden wordt met de dossiers die momenteel in uitvoering zijn en diegene die gepland zijn op korte termijn zullen deze cijfers nog aanzienlijk oplopen. Met 60% van de beschikbare budgettaire middelen (2.035.531,01 euro) zal de Stad Gent dan ongeveer 81,86% van de te realiseren doelstelling behalen (besparing van 2.943.280,53kWh).
In de toekomst zullen de resultaten minder spectaculair zijn aangezien de grootste verbruikers eerst vervangen werden. Samen met Eandis wordt stelselmatig bekeken waar het verantwoord is om hoge investeringen uit te voeren in verhouding tot de te verwachten resultaten. De doelstelling van het actieplan om effectief 20% te besparen op het opgestelde vermogen zal zeker gehaald worden.
De lichtpunten die vervangen worden, situeren zich op het hele Gentse grondgebied met o.a. vervangingen in de Victor Braeckmanlaan, de Krijgslaan, de Sint-Eligieusstraat en omgeving, de Vlaanderenstraat en de Brabantdam enz.