Gent klimaatneutraal in 2050

Gent wil tegen 2050 een klimaatneutrale stad worden. Dat is goed voor onze gezondheid en onze leefkwaliteit, maar ook een keiharde economische noodzaak. Anders blijven we afhankelijk van fossiele brandstoffen. En die worden steeds schaarser en daardoor letterlijk onbetaalbaar. Het goede nieuws is dat je zelf de keuze hebt: je kan milieuvriendelijk en toch comfortabel leven. Hoe je dat aanpakt? Je vindt volop inspiratie op de nieuwe website www.gentsklimaatverbond.be. Dat wordt de komende jaren dé ontmoetingsplek voor alle organisaties, bedrijven, verenigingen en burgers die voor een mooi en leefbaar Gent kiezen. Je kan er je eigen impact meten en ook zelf suggesties doen.

Het stadsbestuur wil een actieve rol spelen in de strijd tegen de opwarming van het klimaat. Daarom neemt ze zich voor om te evolueren naar een klimaatneutrale stad. Dat wil zeggen dat we niet meer energie kopen of invoeren dan wat we zelf produceren.

“2050 lijkt nog veraf”, beseft Indra Van Sande (Milieudienst). “Maar om Gent tegen dan klimaatneutraal te maken, moeten we vanaf morgen onder andere elk jaar 15 stadsgebouwen klimaatneutraal en 2.300 woningen energieonafhankelijk maken. Een zware opdracht, die we niet op de lange baan mogen schuiven. We moeten er nu aan beginnen, want zo’n fundamentele omslag verloopt erg traag. Het is ook de bedoeling om er een positief verhaal van te maken: we willen de uitdagingen ombuigen in kansen, zowel voor de Gentenaars als voor de mensen die hier werken of op bezoek zijn.”

Net omdat de uitdaging zo groot is, richtte de Stad een Klimaatverbond op. Daarin brengt ze alle betrokken spelers samen.
Tom Balthazar (schepen van Milieu, Stadsontwikkeling en Wonen): “Zo kunnen die per sector expertise delen, hinderpalen in kaart brengen en oplossingen uitwerken. Het Klimaatverbond is een verbond van iedereen: verenigingen, grote en kleine bedrijven, scholen, Gentenaars… Iedereen mag zich aangesproken voelen, want elke verplaatsing die je maakt, elk hap die je eet en elke steen die je plaatst, ze hebben allemaal een impact op het klimaat.”

Je energiefactuur
Misschien geloof je niet in de opwarming van het klimaat. Of misschien geloof je er wel in, maar denk je dat wij mensen er niet verantwoordelijk voor zijn. Of toch maar voor een deeltje. Zelfs als dat zo zou zijn, staat één ding als een paal boven water: de tijd van de goedkope fossiele brandstoffen is voorbij. De oliesector geeft zelf aan dat de voorraden snel slinken. Aan het huidig consumptiepatroon is er naar schatting nog genoeg olie voor 42 jaar. Maar iedereen weet dat landen zoals China en India snelle groeiers zijn die steeds méér verbruiken. Ook aardgas, steenkool en zelfs uranium (voor kernenergie) zijn eindige verhalen.

“Dat hebben ze in die groeilanden wel al goed door”, weet Maryse Millet (Milieudienst). “Zelfs landen in Afrika werken al volop aan windmolens, zonne-energie en andere alternatieve energiebronnen. Wij steken nog te veel ons hoofd in het zand. Nochtans zullen de slinkende brandstofvoorraden een grote impact hebben op onze samenleving. Al een ruime tijd vooraleer ze helemaal op geraken, zullen olie en aardgas erg duur worden. Onbetaalbaar zelfs. Als we niet ingrijpen, wordt onze economie verlamd en ons sociaal systeem ontwricht. Dan kunnen alleen rijke mensen nog hun energiefacturen betalen. Zo ver mogen we het niet laten komen.”

Zot wordt gewoon
Gas uit Rusland en olie uit het Midden-Oosten: ze lijken een ver-van-mijn-bedshow. En aan de doemscenario’s kunnen we als gewone burger weinig veranderen? Dat klopt niet. Het uitgangspunt van het Klimaatverbond is: we kunnen er zelf voor kiezen om het anders aan te pakken. De website www.gentsklimaatverbond.be legt de link tussen het grote verhaal en je dagelijks leven. Je vindt er een pak tips om duurzamer te leven. In de praktijk wil dat zeggen: anders eten, je anders verplaatsen  en anders bouwen. Wat wil niet zeggen dat je inlevert op comfort.
Indra Van Sande: “In een passiefhuis is het aangenaam warm en de lucht binnenshuis blijft zelfs gezonder. Tegen 2021 zal elke nieuwbouwwoning trouwens verplicht een bijna nulenergiewoning moeten zijn. En steeds meer woningen zullen verbouwd worden tot laagenergiewoningen. Een paar jaar geleden vonden veel mensen 18 centimeter dakisolatie nog te zot om los te lopen. Vandaag is het al zo goed als ingeburgerd.”

In 2050 zullen veel Gentse gebouwen niet alleen zeer sterk geïsoleerd zijn, maar ook veel groener. Letterlijk. Stel je straten voor waar bakstenen en beton bijna helemaal verborgen zitten achter struiken en klimplanten, en waar heel veel daken groendaken zijn.
“Steden leveren een grote bijdrage aan de CO2-uitstoot omdat er zo weinig groen groeit. We moeten massaal inzetten op geveltuintjes, groendaken, natuurlijke tuintjes en parken. Al dat groen neemt CO2 op en vormt een natuurlijke buffer tegen de warmte. En het is nog aangenaam om zien ook.”

Andere eetgewoonten
De impact op het milieu van onze voeding is gigantisch. In 2050 zullen we wellicht geen boontjes uit Kenia meer kopen, want die worden met het vliegtuig naar hier gebracht. En in de winter eten we geen tomaten meer, of het moet zijn dat de kwekers intussen een duurzaam alternatief hebben gevonden om hun serres te verwarmen en te verlichten. We kiezen dus voor seizoensgroenten, die wel uit heel Europa mogen komen. De stap die het meeste zoden aan de dijk zet, is zonder twijfel minder vlees eten. Gent gaf de wereld al het goede voorbeeld met haar veelgeprezen initiatief ‘Donderdag Veggiedag’.

Maryse Millet: “Om 1 kilo biefstuk te produceren, heb je 15.000 liter water nodig. En met dezelfde CO2-uitstoot kan je 7 kilo graan kweken. Eén dagje per week zonder vlees heeft al een enorme impact. Als alle Gentenaars dat doen, is de CO2-besparing even hoog als wanneer je 20.000 auto’s van de weg zou halen. Minder vlees eten is ook gezond. Nu lijden mensen vaak aan ziekten van hart- en bloedvaten omdat ze te veel vlees consumeren.”

Grootmoeders tijd?
Ook op het vlak van mobiliteit zal de stad er in 2050 compleet anders uitzien. Privaat autobezit zal waarschijnlijk de uitzondering zijn. Heel veel stadsbewoners zullen gebruikmaken van autodelen. En ze zullen natuurlijk met elektrische auto’s rijden. Verder zal je in de straten vooral fietsers opmerken. En het openbaar vervoer? Op de website van het Klimaatverbond wordt een beetje plagerig gesuggereerd dat dit misschien wel een achterhaalde discussie is, en dat het Gentse openbaar vervoer in 2022 echt energieonafhankelijk wordt dankzij… de terugkeer van de paardentram. “Een grapje”, geeft Maryse Millet toe. “Maar anderzijds, waarom ook niet? De uitdaging is zo groot dat we best alle denkpistes open houden. We moeten niet terug naar grootmoeders tijd, maar we kunnen er wel de goede dingen uitpikken. En nee, je vaatwasmachine hoef je echt niet op te geven. Als je maar groene energie aankoopt…”

Info
Milieudienst
Braemkasteelstraat 41
9050 Gentbrugge
09 268 23 00
milieudienst@gent.be
www.gentsklimaatverbond.be
Bevoegd: schepen Tom Balthazar

Liever de waarheid

• Op een koude ochtend in februari of begin maart zal een vliegtuigje boven Gent thermische opnames maken. Die thermische beelden worden later op een luchtfoto gelegd. Zo zal je perfect kunnen zien hoeveel warmte er verloren gaat via je dak of keukenuitbouw. Houd www.gentsklimaatverbond.be in de gaten voor de precieze datum en laat die ochtend je verwarming aan staan. De zwakke isolatieplekken zijn dan duidelijk zichtbaar.

• Vorig jaar organiseerde de Stad een groepsaankoop voor dakisolatie. 96 daken werden effectief geïsoleerd. De actie wordt herhaald in 2011, maar de focus ligt dit keer op platte daken. Veel warmte gaat immers verloren via oude uitbouwen aan de achterkant van de woning.

• ‘Wie in 2019 zelf geen voedsel kweekt, lijdt honger’, aldus een van de slogans op www.gentsklimaatverbond.be. Overdreven? Misschien. De onomwonden taal is in elk geval geen toeval. Uit een eerste test blijkt immers dat jongeren liever de onomzwachtelde waarheid dan wollige dooddoeners horen over hun toekomst.

• De wereldwijde opwarming zal ook in Gent gevolgen hebben. De zomers worden heter en droger, waardoor de grondwaterspiegel daalt. In de winter wordt het natter. De kans op hevige stortbuien neemt toe.

• Een klimaatneutraal Gent wordt aangenamer en leefbaarder. Zonder uitlaatgassen, veilig voor fietsers en met heel veel groen, als buffer tegen de zomerhitte.

Informatie:

Milieudienst
Braemkasteelstraat 41
9050 Gentbrugge (Gent)
Tel.: 09 268 23 00
Tel.: 09 268 23 26 Milieutoezicht
Fax: 09 268 23 68
E-mail: milieudienst@gent.be
Openingsuren:
maandag van 8:00 tot 13:00 uur
dinsdag van 8:00 tot 13:00 uur
woensdag van 8:00 tot 13:00 uur en van 14:00 tot 18:00 uur
donderdag van 8:00 tot 13:00 uur
vrijdag van 8:00 tot 13:00 uur

Postadres: Stadhuis Botermarkt 1, 9000 Gent
En na afspraak.
Verantwoordelijke: Katleen Straetmans, directeur-manager