De ‘Gemeenschapswachten’, tot voor kort beter gekend als ‘Stadswachten’, zijn niet meer uit het straatbeeld weg te denken.
Taken Gemeenschapswachten
In de zoektocht naar tewerkstellingsprojecten voor langdurig werkzoekenden werd in 1995 de Stadswacht Gent opgericht. Vandaag is de Stadswacht een volwaardige entiteit die niet meer weg te denken is uit het straatbeeld van Gent.
Om hun doelstellingen te realiseren, hebben de Gemeenschapswachten vier functies: een informatie-, meldings-, preventie- en sensibiliseringsfunctie.
Informatiefunctie
De Gemeenschapswachten zijn duidelijk herkenbaar aanwezig in het straatbeeld. Ze zijn een laagdrempelig aanspreekpunt en vormen een brug met allerhande (stads)instanties.
Ze verschaffen informatie aan de bevolking en de bezoekers van de stad. De informatiefunctie beperkt zich niet alleen tot het mondeling doorgeven van informatie. Ze bestaat ook uit het bussen van brieven en flyers over de evolutie van collectorwerken, over de buurtgebonden aanpak van overlast, over de evolutie van werken enzovoort. Ook het verspreiden van affiches over bepaalde activiteiten behoort tot hun informatiefunctie (op vraag van stadsdiensten)
Meldingsfunctie
De Gemeenschapswachten functioneren ook als de ‘ogen en oren’ van de stedelijke en bepaalde niet-stedelijke diensten. Tekorten en schade aan de bestrating, het straatmeubilair, de beplanting en de signalisatie worden gemeld aan stads- en andere diensten. Daarnaast worden ook onder andere sluikstorten en zwerfvuil op straat en in het water doorgegeven. Door een vlotte opeenvolging van de signalering door de Gemeenschapswachten en de herstelling of opruiming ervan door de reguliere diensten, zijn de resultaten vlug zichtbaar zodat heel wat ongenoegen en wrevel bij het publiek vermeden wordt. De Gemeenschapswachten dragen met deze functie ook bij tot de verbetering van het woon- en leefmilieu in de stad.
Preventiefunctie
Het verhogen van de sociale controle is een belangrijke taak voor de Gemeenschapswachten. Door hun permanente aanwezigheid op straat en op openbare plaatsen voorkomen zij dat mensen gemakkelijk overgaan tot hinderlijk gedrag. Hoewel ze geen enkele politionele bevoegdheid bezitten, werken hun uniform en tussenkomsten normbevestigend, preventief en corrigerend. De Gemeenschapswachten leveren ook een grote inspanning voor het verminderen van mogelijke onveiligheidsgevoelens, doordat zij dagelijks verkeerslichten, wegsignalisatie, telefooncellen, reddingsboeien en andere controleren.
Sensibiliseringsfunctie
De Gemeenschapswachten hebben de taak om mensen bewuster te maken van bepaalde wangedragingen of handelingen. Voorbeelden daarvan zijn parkeren op voorbehouden plaatsen voor personen met een handicap, honden laten loslopen, hondenpoep niet opruimen en voederen van duiven. Bij het sensibiliseren maken zij onder andere gebruik van flyers en affiches.
Naar taakinhoud en prioriteiten wordt de nadruk in eerste instantie gelegd op de sociale functie van de Gemeenschapswachten. De criminaliteitspreventieve functie die naar buiten uit eerder impliciet wordt gedragen, maakt er evenwel onlosmakelijk deel van uit.